Expertises

NFT en cryptorecht

NFT en crypto: hoe zit het juridisch?

Wat hebben NFT’s en cryptocurrency met elkaar gemeen? Ze zijn allebei mogelijk gemaakt door de blockchain.

De blockchain is, kort gezegd, een soort digitaal grootboek waarin transacties veilig kunnen worden bijgehouden. Hierdoor wordt het mogelijk om transacties te sluiten met mensen en bedrijven die je nog nooit hebt gezien en misschien geeneens echt vertrouwt. Het is dan ook niet voor niets dat de blockchain als de nieuwe (online) notaris wordt gezien. Het grote verschil tussen NFT’s en cryptocurrencies, is dat NFT’s non-fungible (niet-verwisselbaar zijn) en crypto van nature wel. Waar een Bitcoin gelijk is aan elke andere Bitcoin, is een NFT niet gelijk aan een andere NFT. Elke NFT is namelijk uniek en komt een eigen waarde toe. De opkomst van cryptocurrencies en NFT’s heeft tot veel discussie geleid in de juridische wereld. Tot nu toe bestaan er echter nog geen specifieke regels voor deze technologieën. Hier lijkt trouwens wel verandering in te komen met de MiCA die naar verwachting in 2024 in werking zal treden. 

"NFT en crypto worden mogelijk gemaakt door de blockchain."

Cookies en de AVG

Wat is een NFT?

NFT is de afkorting van non-fungible token. De niet-verwisselbare token vertegenwoordigt een unieke waarde op de blockchain. De blockchain werkt als een soort digitaal register van transacties, waarin informatie wordt opgeslagen over bijvoorbeeld (i) de eigenaar van het digitale bestand (ii) wanneer de NFT werd verkocht en (ii) door wie en wanneer de NFT werd aangeschaft. Doordat elke NFT uniek is heeft het een zekere bewijsfunctie en worden NFT’s ook wel als digitale eigendomscertificaten beschouwd. Vrijwel alles wat kan worden gedigitaliseerd, kan worden omgezet in NFT’s. Foto’s, afbeeldingen, muziek, boeken, je zou van ze allemaal een NFT kunnen maken. Tot op heden zijn het vooral digitale afbeeldingen die veel aandacht hebben getrokken en soms voor miljoenen euro’s worden gekocht. 

Wetgeving cryptocurrency

Er bestaan op dit moment nog geen specifieke regels en wetten voor cryptocurrencies of NFT’s in Nederland. Dat is natuurlijk ook best logisch, aangezien zowel de crypto als de NFT-markt vrij nieuw is en de wetgever altijd “een beetje” achterloopt. NFT’s worden ook (nog) niet als financieel product beschouwd en de AFM heeft aangegeven geen toezicht te houden. De concept-verordening Markten in Crypto activa (MiCA) zou hier wel eens verandering in kunnen brengen. De MiCA is de allereerste verordening op Europees niveau die cryptocurrencies beoogt te reguleren met onder meer als doel om Europa geschikt te maken voor het digitale tijdperk. In hoeverre de verordening ook op NFT’s ziet is nog niet duidelijk. Op grond van de huidige draft van de MiCA lijken instellingen die NFT’s aanbieden, vrijgesteld te zijn van de vergunningplicht. 

Nft eigendomsrecht

Wat krijg je nou eigenlijk als je een NFT koopt? Het lijkt misschien een ogenschijnlijk eenvoudig te beantwoorden vraag, maar in de praktijk ontstaan er ontzettend veel misverstanden over. Je zou zelfs kunnen zeggen dat een van de belangrijkste problemen in de NFT-wereld de wijdverbreide verwarring is, over de rechten die kopers krijgen wanneer ze een NFT aanschaffen. Veel kopers denken namelijk dat ze met de aanschaf van een NFT, ook het onderliggende (kunst-)werk kopen. In werkelijkheid kopen ze slechts een stukje code: de metadata die bij het (kunst-)werk hoort en niet het werk zelf. Je wordt dus eigenaar van de metadata, maar niet van de bijbehorende afbeelding, video, etcetera. Een deel van de verwarring wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de enorme bedragen die aan NFT’s worden besteed. Als een simpele avatar verkocht wordt voor meer dan een paar miljoen euro, is het gemakkelijk om aan te nemen dat de koper meer krijgt dan slechts een stukje code. 

"Je wordt eigenaar van een stukje code."

Mag je andermans werk minten (NFT)?

Het aanmaken van een NFT, heet minten. Als je de NFT hebt gemaakt, kan je deze vervolgens verhandelen op een NFT-marktplaats als OpenSea. Omdat iedereen een NFT kan maken van een digitaal bestand, komt het best vaak voor dat kunstenaars hun werk, ongevraagd, “gemint” zien worden. De vraag is of het auteursrecht hier een stokje voor kan steken. Het wel of niet mogen minten van andermans werk, lijkt vooralsnog af te hangen van de wijze waarop het werk op de blockchain komt te staan.

Als de NFT het daadwerkelijke werk bevat (voorbeeld: een afbeelding) en de afbeelding op de blockchain wordt geschreven, zal je dit in principe altijd met toestemming van de auteursrechthebbende moeten doen. Heb je geen toestemming en ga je de afbeelding toch minten? Dan kan er sprake zijn van een auteursrechtinbreuk. Meestal bevat de NFT echter niet de daadwerkelijke afbeelding, maar slechts een link. Wanneer er alleen naar de afbeelding wordt gelinkt en er geen kopie wordt gemaakt, lijkt het erop dat er geen sprake is van een verveelvoudiging. Hyperlinken en embedden vormen immers uitzonderingen op het uitgangspunt dat je altijd om toestemming moet vragen. Wees je er wel van bewust dat ook aan hyperlinken regels verbonden zijn. Als je bijvoorbeeld linkt naar een afbeelding die achter een betaalmuur staat, ben je alsnog verkeerd bezig. 

Goed, hoewel linken naar een auteursrechtelijk beschermd werk in beginsel is toegestaan, is het in de praktijk vaak zo dat je er met linken alleen niet komt. Veelal zal je toch ook het daadwerkelijke digitale bestand moeten uploaden. Bij OpenSea vragen ze bijvoorbeeld om een upload van het digitale bestand. Het uploaden van een werk, zonder toestemming van de auteursrechthebbende, zou wel degelijk een inbreuk op het auteursrecht kunnen opleveren.

NFT en het intellectuele eigendomsrecht

Zoals gezegd, gaan kopers van NFT’s er vaak ten onrechte vanuit dat ze eigenaar zijn geworden van de kunst die bij de NFT hoort. De juridische realiteit is dat de intellectuele eigendomsrechten (zoals het auteursrecht) op de kunst in de meeste gevallen gewoon bij de kunstenaar is gebleven. Dat betekent dus ook dat het in beginsel alleen de kunstenaar is die mag besluiten om het kunstwerk te verveelvoudigen en / of openbaar te maken. Het is trouwens wel mogelijk om eigenaar te worden van meer dan slechts een stukje code, maar dan zal je dit wel expliciet zo moeten afspreken. Indien je het belangrijk vindt dat je ook eigenaar wordt van de intellectuele eigendomsrechten op het werk, zou je dit soort afspraken expliciet kunnen programmeren in een smart contract. Daarbij maken we wel direct de kanttekening dat het nog niet duidelijk is of een smart contract ook daadwerkelijk de overdracht van auteursrechten kan bewerkstelligen. Daarvoor is immers een schriftelijke akte vereist. 

Zelf een NFT-project lanceren?

Ben je als web3-fan van plan om jouw eigen NFT-collectie te lanceren? Dan is het niet alleen belangrijk om een hechte community te bouwen, maar zal je ook op tijd aan je legals moeten denken. 

Hou bijvoorbeeld rekening met de volgende factoren:

Er is een hoog regelgevingsrisico:

De groeiende populariteit van NFT’s in combinatie met de risico’s (fraude, witwassen, etc.) leidt hoogstwaarschijnlijk tot overheidsmaatregelen. Dus hoewel 
er momenteel amper relevante wetgeving bestaat, is het belangrijk om vooruit te blijven kijken en op de hoogte te blijven van relevante ontwikkelingen. Een verandering in regelgeving kan namelijk grote gevolgen hebben voor jouw NFT-project.

Intellectuele eigendomsrechten:

Afhankelijk van het concrete NFT-project, zullen er verschillende intellectuele eigendomsrechten een rol spelen. Om eventuele toekomstige (schade-)claims te voorkomen, is het essentieel om op tijd alle benodigde ie-rechten te verkrijgen. Schakel je bijvoorbeeld een artiest in die de NFT’s gaat ontwerpen? Dan moet je ervoor zorgen dat je alle benodigde intellectuele eigendomsrechten op tijd verkrijgt, bijvoorbeeld door deze te laten overdragen via een akte van overdracht of een ruime licentie af te spreken.

Ingeschakelde derden:

Kans is groot dat je niet alles alleen gaat doen, maar een team van experts samenstelt om jouw NFT-project tot een succes te maken. Voordat je met deze derden aan de slag gaat, is het belangrijk om jouw eigen belangen goed te beschermen. Denk dan onder meer aan het sluiten van NDA’s met de door jouw ingeschakelde derden. 

"Achter elk geslaagd NFT-project, staat een NFT-jurist."

Page not found

Jurist NFT en cryptorecht

Natuurlijk is ondernemen ook risico’s nemen, maar dan liever wel de risico’s die je zélf hebt gekozen. Daarom helpen we je bij het neerzetten van jouw juridische structuur. 

Jurist commerciële contracten

Page not found

Jurist NFT en Crypto recht

Neem gerust contact met ons op.

Jurist commerciële contracten
Scroll naar top

Waar kunnen we bij helpen?